18 Medi 2026
Pan oedd Kevin Tam yn sgrolio drwy gyfryngau cymdeithasol, dechreuodd un rhyngweithio daith a arweiniodd at achub bywyd filoedd o filltiroedd i ffwrdd.
Yr hyn a ddechreuodd fel penderfyniad syml i ofyn am becyn swab ar-lein fyddai’n arwain Kevin yn y pen draw i ymuno â chofrestrfa celloedd bonyn Gwasanaeth Gwaed Cymru a rhoi i glaf mewn angen brys yn yr Unol Daleithiau.
Bob blwyddyn, mae Gwasanaeth Gwaed Cymru yn gweithio i annog tua 6,000 o bobl i ymuno â'i gofrestrfa celloedd bonyn. Po fwyaf o bobl sy'n cofrestru, y mwyaf yw'r siawns o ddod o hyd i baru a allai achub bywydau cleifion mewn angen yng Nghymru a thu hwnt.
Er bod pobl ledled Cymru yn parhau i gamu ymlaen a chofrestru, mae'r angen am wirfoddolwyr yn parhau'n gyson gyda chleifion yn dal i fethu â dod o hyd i rywun addas.
Cafodd Kevin, a oedd yn byw yn y Barri ar y pryd, ei baru â chlaf oedd yn byw gydag anhwylder gwaed difrifol. Ef oedd y person cyntaf i roi ei gelloedd bonyn gyda Gwasanaeth Gwaed Cymru ar ôl ymuno trwy eu llwybr pecyn swab a ddanfonir adref.

Nawr, cyn Diwrnod Rhoddwyr Mêr y Byd (22 Medi), mae Kevin yn cefnogi menter 'Yn Ein Gwaed' Gwasanaeth Gwaed Cymru, sy'n gwahodd pobl gymwys o bob cefndir i ystyried rhoi gwaed a chelloedd bonyn, gan daflu goleuni penodol ar yr angen am fwy o roddwyr o gymunedau heb gynrychiolaeth ddigonol.
Wrth fyfyrio ar ei daith rhoi rhoddion, dywedodd Kevin: “Pan wnes i gofrestru gyntaf, doeddwn i byth wedi dychmygu y gallai pecyn swab boch syml fy nghysylltu â rhywun oedd angen rhoddwr ar frys ryw ddydd. Unwaith i mi wybod bod gen i gyfle i helpu, roedd dweud ie yn teimlo fel yr unig ateb.
“Dydych chi byth yn gwybod pryd y gallech chi fod yr unig berson yn y byd a all roi mwy o amser i rywun gyda'r bobl maen nhw'n eu caru.
“Os ydych chi’n gymwys, ystyriwch ymuno â’r Gofrestrfa. Anfonwyd y pecyn yn syth at fy nrws a dim ond munudau a gymerodd i’w wneud. I rywun sy’n aros am baru, gallai olygu popeth.”
Mae trawsblaniadau celloedd bonyn yn driniaeth hanfodol i bobl â chanserau gwaed ac anhwylderau gwaed, gan gynnwys lewcemia, lymffoma a chlefyd celloedd cryman. I rai cleifion, trawsblaniad celloedd bonyn yw'r unig opsiwn sydd ar gael iddynt oresgyn eu salwch.
Mae cleifion yn fwy tebygol o ddod o hyd i'r rhoddwr gorau posibl pan fydd y Gofrestrfa'n adlewyrchu amrywiaeth y cymunedau y mae'n eu gwasanaethu. I gleifion o gefndiroedd Du, Asiaidd, cymysg eu treftadaeth a lleiafrifoedd ethnig, gall y chwiliad fod hyd yn oed yn anoddach, gyda thua saith o bob deg claf o'r cymunedau hyn yn cael trafferth dod o hyd i roddwr addas.

Mae cynnydd yn cael ei wneud, gyda dros 6,000 o wirfoddolwyr newydd yn ymuno â chofrestrfa Gwasanaeth Gwaed Cymru y llynedd, gyda dros 15% yn dod o gefndiroedd lleiafrifoedd ethnig, mwy na dwywaith canran y boblogaeth yng Nghymru.
Drwy 'Yn Ein Gwaed', mae Gwasanaeth Gwaed Cymru yn annog pobl rhwng 16 a 30 oed o gefndir Cawcasaidd, neu rhwng 16 a 45 oed o gefndir Du, Asiaidd, cymysg neu leiafrif ethnig, i ofyn am becyn swab a chymryd y cam cyntaf tuag at achub bywyd o bosibl.
Dywedodd Christopher Harvey, Pennaeth Cofrestrfa Celloedd Bonyn Gwasanaeth Gwaed Cymru: “Mae stori Kevin yn dangos yn berffaith pam mae pob person sy’n ymuno â’n cofrestrfa celloedd bonyn yn bwysig. Arweiniodd yr hyn a ddechreuodd gyda phecyn swab boch syml at rodd a allai achub bywyd i glaf a oedd angen partner ar frys.
“Rydym yn hynod falch mai Kevin oedd y person cyntaf i gael ei baru trwy ein rhaglen cit swab a mynd ymlaen i roi gwaed. Mae ei daith yn dangos mai dim ond ymrwymiad bach sydd ei angen i gofrestru, ond gall gael effaith enfawr os cewch eich galw erioed.
“Mae pob cofrestrydd newydd yn cynyddu’r siawns o ddod o hyd i rywun sy’n wynebu canser y gwaed neu anhwylder gwaed difrifol. Mae angen mwy o bobl ifanc o bob cefndir, yn enwedig y rhai o gymunedau heb gynrychiolaeth ddigonol, i ymuno a helpu i roi gobaith i gleifion.”
Mae dwy ffordd i ymuno â chofrestr celloedd bonyn Gwasanaeth Gwaed Cymru: drwy ofyn am becyn swab ar-lein, wedi'i ddanfon i'ch cartref, neu wrth roi gwaed. I gefnogi'r fenter neu gofrestru, ewch i www.welshblood.org.uk .