Neidio i'r prif gynnwy

Diwrnod ym Mywyd CNS

16 Mawrth 2026

Heddiw yw Diwrnod Cenedlaethol Nyrsys Clinigol Canser – cyfle i dynnu sylw at y rhan hanfodol y mae'r staff hyn yn ei darparu mewn gofal canser.

Mae Nyrsys Arbenigol Clinigol Canser (CNSs) yn nyrsys medrus iawn sy'n darparu gofal arbenigol, cefnogaeth gyfannol ac arweiniad i gleifion drwy gydol eu taith canser a thu hwnt. Maent yn chwarae rhan graidd mewn cydlynu gofal o fewn timau amlddisgyblaethol (MDTs), gan fod yn aml yn brif bwynt cyswllt i gleifion ar gyfer unrhyw broblemau a allai fod ganddynt.

Er mwyn rhoi gwell cipolwg ar rôl hanfodol Nyrs Arbenigol Clinigol Canser, fe wnaethon ni siarad â Carlie Watson, un o'n Nyrsys Clinigol Melanoma ymroddedig, i glywed sut olwg sydd ar ddiwrnod nodweddiadol iddi hi.

Mae Carlie yn aelod annwyl iawn o gymuned Felindre ac fe’i henwyd yn falch fel enillydd Gwobr Dewis y Bobl yng Ngwobrau Rhagoriaeth Gweithwyr 2025. Mae ei thrugaredd, ei hymrwymiad, a’i hangerdd gwirioneddol dros gefnogi cleifion i fyw eu bywydau gorau posibl yn disgleirio ym mhopeth y mae’n ei wneud.

Gallwch weld ei chyfweliad â Chadeirydd yr Ymddiriedolaeth Sara Moseley yma .

C: Sut ydych chi'n hoffi dechrau eich diwrnod gwaith?

"Rwy'n hoffi dechrau fy niwrnod gyda strwythur - coffi yn fy llaw, negeseuon e-bost wedi'u dosbarthu, canlyniadau gwaed brys wedi'u gwirio, ac adolygiad cyflym o restr y clinig fel fy mod yn gwybod pwy rwy'n ei weld a beth allai fod ei angen arnyn nhw. Mae'r 20-30 munud tawel hwnnw o baratoi yn gwneud gwahaniaeth mawr."

"Oes yna ddiwrnod “cyffredin”? Ddim mewn gwirionedd — a dyna ran o’r hyn sy’n cadw’r rôl yn ddiddorol. Mae rhai dyddiau’n drwm ar glinigau, mae rhai’n ddiwrnodau adolygu triniaethau, mae eraill yn cael eu dominyddu gan alwadau ffôn, rheoli symptomau brys, neu drafodaethau MDT. Hyd yn oed os yw rhestr y clinig yn edrych yn rhagweladwy, nid yw’r sgyrsiau byth yn rhagweladwy. Mae anghenion cleifion yn esblygu, ac rydych chi’n addasu gyda nhw."

C: Sut olwg sydd ar glinig cyffredin?

Mae clinig cyffredin yn gymysgedd o gleifion newydd a chleifion dilynol. Gyda chanser y croen, yn enwedig y rhai sy'n derbyn imiwnotherapi, mae sgyrsiau'n aml yn cynnwys:

  • Sgil-effeithiau triniaeth (yn enwedig gwenwyndra sy'n gysylltiedig ag imiwnedd)
  • Blinder, newidiadau croen, symptomau gastroberfeddol
  • Lles emosiynol — mae pryder cyn sganiau yn real iawn
  • Materion ymarferol — gwaith, teulu, teithio, cyllid
  • Addysg ynghylch pryd i ffonio ar frys
  • Pryderon am oruchwyliaeth hirdymor a digwyddiadau sy'n digwydd eto

Gall clinigau canser y croen deimlo'n eithaf unigryw oherwydd bod clefyd gweladwy yn effeithio ar sut mae cleifion yn gweld eu hunain. Mae delwedd y corff, creithiau, a phryder am yr haul yn themâu cyffredin.

Un o rannau pwysicaf y clinig yw sicrwydd — nid sicrwydd ffug, ond arweiniad gwybodus a sailgar. Weithiau'r ymyrraeth fwyaf yw gwrando'n ofalus a dilysu pa mor llethol y gall y cyfan deimlo.

C: Beth ydych chi'n ei wneud pan nad ydych chi yn y clinig?

"Y tu allan i'r clinig, mae'r rôl yn dal yn weithgar iawn. Mae hynny'n cynnwys:

  • Brysbennu dros y ffôn a rheoli gwenwyndra
  • Adolygu canlyniadau gwaed ac adroddiadau sgan
  • Mynychu MDT (fel arfer yn wythnosol)
  • Cydlynu gofal gydag oncoleg, dermatoleg, llawfeddygaeth a radioleg
  • Addysg a dogfennaeth cleifion
  • Gwaith datblygu gwasanaethau neu archwilio

Mae cyfarfodydd tîm yn rheolaidd. Fel arfer, mae gen i gyfarfod tîm amlddisgyblaethol (MDT) wythnosol, cyfarfodydd dal i fyny gyda fy nhîm CNS, a chyfarfodydd gwella addysgu neu wasanaethau.

Mae natur amlddisgyblaethol y swydd yn un o rannau gorau'r swydd. Rydym yn gweithio'n agos gydag Oncolegwyr, Dermatolegwyr, Llawfeddygon, Cofrestryddion Arbenigol, Fferyllwyr, Nyrsys Ymchwil, a thimau gofal Lliniarol, yn ogystal â Macmillan a gwasanaethau cymorth.

Mae'n gydweithredol, a does neb yn gweithio ar ei ben ei hun."

C: Oes unrhyw beth penodol i'ch arbenigedd sy'n golygu bod eich trefn arferol yn wahanol i CNSs eraill?

"Ie — mae imiwnotherapi yn newid rhythm y rôl.

Yn wahanol i gemotherapi, gall digwyddiadau niweidiol sy'n gysylltiedig ag imiwnedd ddigwydd ar unrhyw adeg, hyd yn oed fisoedd i mewn i driniaeth neu ar ôl iddi orffen. Mae hynny'n golygu bod addysg a gwyliadwriaeth yn ganolog i ymarfer. Rydych chi'n meddwl yn gyson: A allai'r symptom hwn fod yn gysylltiedig ag imiwnedd?

Mae pwyslais cryf hefyd ar:

  • Llwybrau asesu cyflym
  • Cyngor rhwyd ddiogelwch clir
  • Cydweithio agos â thimau oncoleg acíwt
  • Cefnogi cleifion trwy gyfnodau triniaeth hir

Ac mewn canser y croen yn benodol, mae diogelwch yr haul a gwyliadwriaeth croen yn dod yn drafodaethau ffordd o fyw hirdymor.

Felly, er bod sgiliau craidd y CNS yn gyffredinol — asesu, eiriolaeth, cydlynu — gall y cynnwys a'r brys deimlo'n eithaf arbenigol."

C: Sut ydych chi'n hoffi ymlacio ar ôl diwrnod prysur?

"Ar ôl diwrnod prysur, rwy'n ceisio "cau" gwaith yn ymwybodol - weithiau mae hynny'n golygu gorffen dogfennu cyn gadael fel nad ydw i'n cario pennau rhydd meddyliol adref.

Yna mae'n rhywbeth sy'n eich rhoi ar y ddaear: taith gerdded, coginio, sesiwn ymlacio, neu eistedd yn dawel gyda phaned o de a dim meddwl clinigol yn cael ei ganiatáu. Ar ddiwrnodau arbennig o ddwys, mae rhywbeth sydd heb unrhyw gysylltiad â gofal iechyd o gwbl yn helpu — cyfres dda, cerddoriaeth, neu amser gyda theulu, dyma fy hoff amser a ffrindiau neu gwrs.

Mae'r rôl yn hynod werth chweil, ond mae cynaliadwyedd emosiynol yn bwysig. Rydych chi'n rhoi llawer ohonoch chi'ch hun fel NHS, felly nid moethusrwydd yw ymlacio - mae'n rhan o allu ymddangos yn llawn y diwrnod canlynol.

Wedi'i ariannu gan Elusen Canser Felindre , mae ein Nyrsys Clinigol Arbenigol Canser (CNSs) yn rhan enwog o Wasanaeth Canser Felindre, gan roi gofal wedi'i deilwra sy'n canolbwyntio ar y claf a mynediad at ystod lawn y gwasanaethau a ddarparwn.

Dywedodd Emma James, Cyfarwyddwr Nyrsio, AHPs a Gwyddor Gofal Iechyd yn VCS:

" Mae ein gweithlu CNS wrth wraidd yr hyn a wnawn yn Felindre, ac rwy'n hynod falch o'r ymroddiad maen nhw'n ei ddangos wrth ddarparu gofal rhagorol sy'n canolbwyntio ar y person. Heddiw, a phob dydd, rydym yn diolch iddyn nhw am y gwahaniaeth maen nhw'n ei wneud i fywydau cynifer o bobl."

Dywedodd Catherine Theron, Pennaeth Nyrsio ar gyfer Gwasanaethau Timau Safle-benodol (SST) yn VCS:

"Mae Tîm y Ganolfan Gynghori Arbenigol, y nyrsys a'r gweithwyr cymorth canser, yn hanfodol i ni allu darparu gofal canser o ansawdd uchel i'n cleifion. Maent yn wybodus, yn bwynt cyswllt i gleifion ac yn darparu gofal cyfannol wrth i gleifion fynd trwy eu taith canser. Mae'n fraint i mi weithio ochr yn ochr â nhw yn Felindre."

Diolch i'n CNSs anhygoel am bopeth rydych chi'n ei wneud!