Radiotherapi

Gellir defnyddio radiotherapi i drin tiwmorau canseraidd a thiwmorau anfalaen (difater).

Mae radiotherapi yn defnyddio ffotonau pelydr-X egni uchel sydd wedi'u cyfrifo'n ofalus i dargedu ardal benodol o'r corff. Mae'r ffotonau pelydr-X yn achosi niwed i DNA'r gell yn yr ardal hon. Mae gan gelloedd iach y gallu i atgyweirio, ond ni all celloedd canser wella.

Rhoddir radiotherapi dros nifer o driniaethau, er mwyn rhoi cyfle i gelloedd iach wella. Mae amserlen driniaeth pob claf yn wahanol, bydd eich meddyg yn egluro'ch amserlen driniaeth i chi.

Cywiro'r mythau

• Nid yw radiotherapi yn brifo
• Nid oes unrhyw 'zap', 'jolt' na 'sioc drydanol' i'w gweld na'i theimlo
• Ni fyddwch yn ymbelydrol ar ôl triniaeth
• Ni fyddwch yn peri perygl i blant na menywod beichiog
• Dim ond yn yr ardal sydd wedi'i thrin y mae colli gwallt yn digwydd ac nid yw bob amser yn barhaol

Cynllunio Triniaeth

Mae radiotherapi wedi'i gynllunio'n unigol ar gyfer pob claf yn seiliedig ar sgan CT o'r ardal o'r corff sy'n cael ei drin.

Defnyddir offer cefnogol i greu safle atgynhyrchadwy y gellir ei efelychu bob dydd ar gyfer triniaeth.

Byddwch yn cael marciau tatŵ bach a ddefnyddir fel pwyntiau cyfeirio ar gyfer lleoli bob dydd.

Yn y fideo isod, mae'r Radiograffwyr Rachel a Kesh yn rhoi cyflwyniad i'r broses gynllunio radiotherapi, gan gynnwys beth i'w ddisgwyl yn eich apwyntiad, a pha offer fydd yn cael ei ddefnyddio.

Os ydych chi'n cael Radiotherapi Pen a Gwddf, bydd mwgwd yn cael ei wneud i chi. Caiff hwn ei wisgo ar gyfer eich sgan cynllunio CT a phob sesiwn driniaeth. Gweler y fideo gwneud y mwgwd.

Fel arfer mae ychydig wythnosau rhwng yr apwyntiad cynllunio a dechrau'r driniaeth.

Cyflwyno triniaeth

Gweler fideo gweithdrefn driniaeth

Yn y fideo isod, mae'r Radiograffwyr Hannah a Mary yn dangos yr offer gwahanol a ddefnyddir mewn triniaeth radiotherapi.

Ar gyfer pob sesiwn driniaeth, byddwch yn y safle yr oeddech ar gyfer eich sgan CT cynllunio.
Bydd marciau cyfeirio eich tatŵ yn cael eu defnyddio i sicrhau aliniad cywir. Cyflawnir hyn gan ddefnyddio laserau golau yn yr ystafell driniaeth a symudiad y soffa driniaeth.

Unwaith y bydd y radiograffwyr yn hapus gyda'ch safle, byddant yn gadael yr ystafell. Yna efallai y byddant yn tynnu delweddau i gadarnhau eich bod yn y safle cywir cyn rhoi'r driniaeth.
Ailadroddir delweddu'n rheolaidd yn ystod triniaeth at ddibenion lleoli, yn anffodus ni allwn asesu ymateb i'r driniaeth o'r delweddau hyn.

Rheolir y peiriant o bell o'r ardal reoli y tu allan i'r ystafell driniaeth. Rydych chi'n cael eich gwylio drwy'r amser ar gamera cylch cyfyng a gellir defnyddio intercom.

Gellir torri ar draws y driniaeth os oes angen i chi roi'r gorau i'r driniaeth am unrhyw reswm a gellir ei hailddechrau wedyn.
Mae amseroedd apwyntiadau yn amrywio rhwng 15 munud ac awr yn dibynnu ar y driniaeth rydych chi'n ei derbyn. Bydd hyn yn cael ei drafod gyda chi.

Adolygiad ar Driniaeth

Byddwch yn cael eich gweld yn rheolaidd drwy gydol eich triniaeth yn y clinig adolygu.
Mae'r tîm adolygu, gwybodaeth a chymorth yn dîm arbenigol o radiograffwyr a all asesu a rheoli sgîl-effeithiau Radiotherapi.

Gallant ragnodi meddyginiaeth i helpu sgîl-effeithiau triniaeth a thrafod unrhyw bryderon emosiynol ac ymarferol a allai fod gennych. Gallant hefyd sicrhau bod atgyfeiriadau priodol i wasanaethau cefnogol yn cael eu rhoi ar waith os bydd eu hangen arnoch.

Mae llyfrynnau penodol i'r safle ar gael sy'n cynnwys gwybodaeth am sgîl-effeithiau triniaeth. Gellir dod o hyd i'r rhain yn adran taflenni gwybodaeth y wefan.

Radiotherapi stereotactig

Mae radiotherapi stereotactig yn un o'r technegau radiotherapi mwyaf cyfoes ar gyfer trin canserau. Mae'n unigryw gan ei fod yn darparu dosau uchel o ymbelydredd i'r tiwmor gyda chywirdeb mawr, gan ddinistrio celloedd canser ond, gan arbed meinwe iach arferol o'i gwmpas a lleihau sgîl-effeithiau.

Gellir defnyddio'r dechneg hon ar gyfer llawer o wahanol safleoedd canser o ganser yr ysgyfaint, fel dewis arall yn lle cyllell y llawfeddyg, neu ardaloedd lle mae'r canser wedi lledu i amrywiaeth o safleoedd o amgylch y corff. Mae ei photensial i wella lledaeniad tiwmor metastatig wedi rhoi gobaith i gleifion sydd yn draddodiadol wedi cael eu trin â therapïau lliniarol yn unig.

Mae Canolfan Ganser Felindre wedi gwneud camau breision wrth ddatblygu gwasanaeth stereotactig ac mae eisoes wedi gwneud cynnydd wrth drin canserau'r ysgyfaint a'r afu, tiwmorau'r ymennydd a thiwmorau anfalaen sylfaen y benglog. Yn hanesyddol, anfonwyd pob claf â thiwmorau anfalaen sylfaen y benglog i ganolfannau canser dros y ffin ond nawr dros y flwyddyn ddiwethaf gallwn eu trin yn llwyddiannus yn ôl yma yng Nghanolfan Ganser Felindre.

Fodd bynnag, mae angen llawer o waith gan ein bod yn gwybod y gellir defnyddio'r dechneg hon mewn llawer mwy o safleoedd canser a chyda'r brwdfrydedd a'r wybodaeth y mae staff Canolfan Ganser Felindre yn ymfalchïo ynddynt, rydym yn gobeithio dod â'r dechneg hon i lawer mwy o gleifion yng Nghymru.

A allech chi elwa o Radiotherapi Corff Stereotactig?

Mae yna lawer o feini prawf llym ar gyfer triniaeth o'r fath gan fod risgiau a sgîl-effeithiau'n gysylltiedig â'i defnydd. Mae pob claf sy'n cael ei ystyried ar gyfer y driniaeth hon yn cael trafodaethau, cynllunio a monitro helaeth gan dîm mawr o arbenigwyr i sicrhau mai dim ond y cleifion cywir sy'n cael eu dewis a bod y driniaeth o safon uchel yn cael ei chyflwyno mewn ffordd ddiogel ac effeithiol. Peidiwch ag oedi cyn trafod radiotherapi stereotactig gyda'ch Oncolegydd os ydych chi'n meddwl y gallech chi fod yn addas.

Rhifau cyswllt defnyddiol

Os ydych chi'n cael triniaeth ar hyn o bryd, cysylltwch â'ch peiriant triniaeth - mae eu rhif ffôn ar flaen eich cerdyn apwyntiad triniaeth. Neu cysylltwch â Derbynfa Radiotherapi ar 02920615888 est 6434/6433 sydd ar gael 8am-6pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.

Gallwch siarad â'r tîm Adolygu a Gwybodaeth a Chymorth ynghylch unrhyw sgîl-effeithiau sy'n gysylltiedig â thriniaeth ar 02920615888 est 6421 sydd ar gael 8.30am-5pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.

Os nad ydych wedi dechrau eich triniaeth Radiotherapi ac os oes gennych gwestiynau ynghylch apwyntiadau, cysylltwch â Archebu Radiotherapi ar 02920615888 est 6134/6836 sydd ar gael 8.30am-5pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.

Am ymholiadau ynghylch cynllunio apwyntiadau, cysylltwch â Chynllunio Radiotherapi ar 02920615888 est 6150 sydd ar gael 8.30am-5pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.

Os ydych chi'n sâl y tu allan i'r oriau hyn neu dros y penwythnos, cysylltwch â'r Llinell Gymorth Triniaeth 02920 615 888 (ar gael 24/7).

I archebu lle yn y sesiynau 'Dechrau gyda Radiotherapi' , ffoniwch 029 2061 5888 est. 6421