Corfforaethol
13. Cyllid Ymchwil, Datblygu ac Arloesi
13.1 Cyflwyniad
Diben y papur hwn yw cyflwyno perfformiad ariannol yr Adran Ymchwil, Datblygu ac Arloesi (RD&I) ar gyfer y cyfnod hyd at ddiwedd mis Mawrth 2025 (Mis 12 2024/25). Mae'r dangosfwrdd sydd wedi'i gynnwys yn Atodiad 1 yn rhoi trosolwg o'r sefyllfa.
13.2 Perfformiad ariannol hyd at fis Mawrth 2025
Y sefyllfa ariannol a gofnodwyd ar gyfer yr Adran Ymchwil, Datblygu ac Arloesi ar ddiwedd mis Mawrth 2025 yw gorwariant o £131k. Nodir cyfansoddiad y gorwariant yn ôl ardal yn y tabl isod.
Targed Ariannol Allweddol 1: aros o fewn disgwyliadau cyllideb misol
Mae'r gorwariant adrannol yn bennaf oherwydd gorwariant yn erbyn cyllidebau nad ydynt yn gysylltiedig â chyflogau. Mae hyn oherwydd costau offthalmoleg uwch, offer hanfodol a chostau ychwanegol yn ymwneud â 2023/24 na ddarparwyd ar eu cyfer (£66k) a oedd wedi'i dybio'n flaenorol y byddai elusen yn eu hariannu.
Mae perfformiad yn erbyn incwm wedi bod yn fras yn unol â'r targed, fodd bynnag, mae tanwariant yn erbyn cyflogau wedi gweld y gorwariant yn cael ei liniaru'n rhannol gan greu amrywiant cyffredinol yn erbyn y gyllideb o £131k.
Y maes risg mwyaf ar draws yr adran yw incwm. Mae targed incwm sylweddol o £5m ar gyfer blwyddyn ariannol 2024/25 sy'n cynnwys targed arbedion ychwanegol o £150k ar gyfer incwm treialon masnachol cynyddol. Er, ar y cyfan, bod y ddarpariaeth incwm ar hyn o bryd yn unol â'r targed, mae hwn yn faes a fydd yn parhau i gael ei fonitro'n agos wrth i sgyrsiau ynghylch cyflawni arbedion wedi'u targedu ar gyfer 2025/26 barhau.
Mae trywydd yr incwm a dderbyniwyd yn ystod y flwyddyn o'i gymharu â thueddiadau hanesyddol wedi'i nodi yn Atodiad 1. Dangosir y sefyllfa hyd yma o'r flwyddyn isod:
Y targed cydymffurfio â Phartneriaethau Cyhoeddus-Preifat (PPP) yw talu 95% o anfonebau o fewn 30 diwrnod.
Er gwaethaf absenoldebau staff heb eu cynllunio drwy gydol y flwyddyn a recriwtio parhaus o fewn y tîm, mae'r sefyllfa fisol gyfredol wedi parhau i wella (o 92% i 98%). Mae recriwtio ar gyfer y swyddi gwag ar y gweill ar hyn o bryd i sicrhau bod perfformiad parhaus yn cael ei gefnogi a thrwy brosesau'r grŵp tasg a gorffen yn parhau i gael eu hadolygu gyda mesurau a gwersi sy'n deillio o'r grŵp yn cael eu rhaeadru i'r tîm.
13.3 Cyflawni arbedion
Mae'r sefyllfa alldro yn dangos bod yr arbedion rheoli sefydliadau wedi'u cyflawni'n llawn. Fodd bynnag, mae incwm treialon masnachol cynyddol wedi tangyflawni yn erbyn y targed o £281k. Er bod hyn wedi'i liniaru gan Lywodraeth Cymru ac incwm arall, mae tangyflawniad yn parhau yn erbyn targedau incwm cyffredinol. Mae'r tabl yn Atodiad 1 yn dangos nad yw 13% o arbedion 2024/25 wedi'u cyflawni.
Bydd angen monitro'r tangyflawniad yn erbyn incwm masnachol yn agos drwy gydol y flwyddyn nesaf gan fod targedau arbedion ychwanegol wedi'u priodoli i incwm treialon masnachol. Mae hon yn risg y bydd angen ei rheoli'n ofalus.
Yn ystod blwyddyn ariannol 2025/26, lle rhagwelir na fydd modd cyflawni arbedion llawn, disgwylir y bydd lliniaru yn cael ei nodi gan fod methu â rheoli'r sefyllfa hon yn briodol yn gallu cael canlyniadau; nid yn unig ar sefyllfa'r Adran ond hefyd ar y sefyllfa a adroddir i Fwrdd yr Ymddiriedolaeth.
13.4 IMTP
Mae'r Prif Weithredwr wedi cyflwyno ei Lythyr Swyddog Atebol 2025/26 – 2027/28 i Gyfarwyddwr Cyffredinol Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol a Phrif Weithredwr GIG Cymru. Mae'r Swyddog Atebol yn uniongyrchol atebol am bob mater perfformiad ariannol (a phob mater perfformiad arall) a ddirprwywyd i'r sefydliad. Mae'r llythyr yn nodi rhagdybiaethau a risgiau'r Cynllun Tymor Canolig Integredig drafft ac yn cadarnhau, er bod y cynllun ariannol drafft yn nodi cyflawni cyllideb gytbwys dros gyfnod tair blynedd y Cynllun Tymor Canolig Integredig, er mwyn cyflawni hyn bydd yn rhaid i'r Ymddiriedolaeth gyflawni targed arbedion heriol o 2.8% o leiaf.
Cymeradwywyd drafft Cynllun Tymor Canolig Integredig Ymddiriedolaeth GIG Prifysgol Felindre gan Fwrdd yr Ymddiriedolaeth ar 27 Mawrth 2025 a'i gyflwyno i Lywodraeth Cymru. Rydym yn dal i aros am gymeradwyaeth ffurfiol gan Lywodraeth Cymru.
Mae cynlluniau gweithredu SMART yn cael eu datblygu gan Arweinwyr Gwasanaeth. Bydd y cynlluniau hyn yn cael eu defnyddio i sicrhau bod arbedion yn cael eu cyflawni'n llwyddiannus, a chynorthwyo monitro parhaus drwy gydol y flwyddyn.
13.5 Casgliad
Mae gan ddeiliaid cyllideb gyfrifoldeb dirprwyedig i sicrhau eu bod yn rheoli o fewn eu cyllidebau.
Bydd/wedi bod deiliaid cyllidebau yn cael cyfarfodydd allweddol gyda'u partneriaid busnes cyllid i gytuno ar eu cyllidebau ar gyfer 2025/26 ac os oes unrhyw feysydd sy'n peri pryder yna dylid mynd i'r afael â hyn cyn uwchlwytho'r gyllideb a fydd yn digwydd ddiwedd mis Ebrill 2025.
13.6 Dangosfwrdd refeniw Ymchwil ac Arloesi Blwyddyn Ariannol 2024/25
